نوشته‌ها

قفل

نیاز به محفوظ نگه داشتن اشیاء گرانبها منجر به ظهور یکی از اولین اختراعات بشر به نام قفل شد. قدمت این اختراع به ۴٠٠٠ سال پیش در مصر باستان باز می گردد. قفل مصری ها یک کلید چوبی (با زائده های بر روی آن) داشت که باعث بیرون آمدن میله داخل قفل می شد. قفل های استوانه ای امروزی از کلید های فلزی ( با همان طرز کار) بهره گیری می کنند.
هر کلید برآمدگی و زائده های مخصوص به خود را دارد که یک ردیف میله کوچک را به بالا حرکت داده تا توپی قفل براحتی بتواند بچرخد. گم کردن کلید می تواند به معنی تعویض کل قفل باشد یا اگر بخواهید کلید را عوض کنید مجبور می شوید کل قفل را تعویض نمایید.

ابزار و وسایل قفل سازی در چالشتر

ابزار و وسایل قفل سازی در چالشتر

  • • سمبه : از ابزارهای اصلی در قفل سازی می باشد و برای ساخت بدنه قفل به کار می رود.
    • انواع سوهان : برای صیقلی دادن و ایجاد طرح بر روی سطح قفل به کار می رود (به این طرح ها «بچه خیارک » می گویند).
    • مته : برای سوراخ کردن قسمت های مختلف قفل مانند پایه و دسته استفاده می شود که با گذراندن میخی از داخل پایه و دسته حالت چرخنده پیدا می کند. (مته به صورت برقی و دستی وجود دارد.)
    • مته کمانک : به مته دستی گفته می شود که کاری شبیه به خراطی انجام می دهد.
    • سندان : از جنس فولاد است که فلز حرارت دیده را بر روی آنقرار داده و با پتک ضربه می زنند تا به شکل مورد نظر درآید. برخی از سندان ها در کنار دیواره ، قلمزنی شده اند و دارای امضا می باشند.
    • گیره : از دو فک تشکیل شده که به وسیله دسته ای باز و بسته می شود. از این وسیله برای نگه داشتن قطعه ای از قفل که استادکار مشغول کار برروی آن است به کار می رود.بهترین گیره ها از جنس فولاد می باشند. برای ساخت قفل هایی در ابعاد مختلف ، به گیره هایی با ابعاد متناسب با قفل ها نیاز است.
    • گیره دست : از این وسیله برای گرفتن و نگه داشتن قطعات کوچک قفل استفاده می شود.
    • کوره زغال : فلز باید حرارتی معادل 1000 تا 1100 درجه ببیند تا نرم شود بنابراین به کوره احتیاج است و زغال به عنوان سوخت درون کوره قرار می گیرد.
    • انبر : انواع انبر های آهنگری اعم از قلم گیر ، نازک گیر ، قطورگیر از ابزار های قفل سازی نیز می باشند.
    • چکش : برای شکل دادن به آهن و فولاد و سایر فلزات از آن استفاده می کنند.
    • انبردست : برای نگه داشتن آهن داغ شده و ضربه زدن به آن به کار می رود بنابراین باید دسته اش عایق حرارتی باشد.
    • پایه وادار : همانند سنبه است اما گرد نیست ، دارای سطح مقطعی مستطیل شکل است و برای ساخت پایه قفل مورد استفاده قرار می گیرد.
    • اسکنه : نوعی قلم است که با ضربه چکش عمل تراش را انجام داده و برش های مختلفی ایجاد می کند.
    • توپه : ابزاری است که برای ساخت دهانه قفل مورد استفاده قرار می گیرد. در قفل باید نشیمن گاهی باشد تا جا بیفتد. توپه می چرخد و پله ایجاد می کند تا در قفل زیاد پایین نرود و در جای درست قرار گیرد.
    • حدیده : وسیله ای برای ساخت پیچ های کوچک است که برای قسمت های داخل قفل مورد استفاده قرار می گیرد.
    • قلاویز : این وسیله برای ساخت پیچ های بزرگ مورد استفاده قرار می گیرد.
  • قفل و کلید در فرهنگ مردم ایران ؛ با تاکید بر منطقه چالشتر / اصغر عسگری خانقاه ، سیمین ریاحی دهکردی / مجله فرهنگ مردم ایران / سال 1389 /
    شماره 22 و 23
  • قفل چالشتر ؛ شیوه ساخت ، زیبایی و آسیب شناسی / حسین ابراهیمی ناغانی ، سارا یزدان پناه / مجله کتاب ماه هنر / سال 1387 / شماره 119

قفل رمزدار

قفل رمزدار

*رمز قفل از امنیت کافی برخوردار نبوده و در نتیجه سرعت باز کردن آن زیاد و بدون صدا میباشد .

*تخریب این قفل به سهولت امکان پذیر است .

*از کمترین مقاومت در مقابل گرد و غبار برخوردار است .

*این قفل درمقابل اسید مقاومت کافی را ندارد .

و همین معایب باعث شده است که قفل گیرا با توجه به احترامی که برای مشتریان و کیفیت محصولات خود قائل است از تولید آن خودداری کند .

قفل کتابی

قفل کتابی ، به سری قفل های قابل حملی گفته می‌شود که با کلید، با رمز یا با برق باز و بسته می شود.
این تیپ از قفل بدلیل محدود شدن در طرفین امکان دیلم شدن و برش را در حد قابل توجهی کاهش می دهد و از انواع آن میتوان فولادی، روکش دار، برنجی، طرح برنجی و ضد اسید و…به همراه کلید ویژه(کامپیوتری) ، کلید ساده و کلید چهارپر اشاره کرد.
قفل کتابی به قفل هایی گفته می شود که معمولاً به درب های مختلف آویزان می کنند و بعد از باز شدن می تواند از محل خود جدا شود.
اجزای عمده قفل کتابی
۱-بدنه قفل: معمولا از جنس فلز یا برنج بوده و قسمت اصلی آن است که دستگاه قفل در درون آن قرار دارد.
۲-بازوی قفل: میله ای است که داخل قفل قرار میگیرد و سر دیگرش آزاد و دارای سوراخ یا شکافی است که در هنگام بسته شدن به داخل بدنه رفته و به وسیله زبانه یا ساچمه ای درگیر شده و در هنگام باز شدن قفل از آن خارج می گردد.
۳-کلید : وسیله بازکردن قفل است که شامل دسته و میله است.
۴- شیار کلید : سوراخی در بدنه قفل است که کلید را برای باز و بستن در آن در قرار می دهند.

قفل های ایران

قدیمی ترین و تنها قفل ثابتی که از ایران پیش از اسلام به دست آمده ، مربوط به دوره ساسانیان یا شاید پیشتر از آن است. این قفل از چند قطعه شده و مربوط به صندوق چوبی می باشد که صندوق آن کاملا از بین رفته و تنها تعدادی قطعات فلزی از جمله گل میخ ها و قفل آن باقی مانده است.
یک کلید برنزی که مربوط به قفل های ثابت صندوقی می باشد نیز پیدا شده که بسیار شبیه به کلید های رومی و یونانی می باشد. قدمت این کلید به اول تا سوم میلادی یعنی اواخر اشکانیان و اوایل ساسانیان باز می گردد.
این قفل ها بیانگر این امر است که ایرانیان همزمان و یا حتی زودتر از رومی ها به مراحل پیشرفته ای از انواع قفل ثابت رسیده بودند. در کتاب « البلدان » نوشته فقیه همدانی ، مربوط به قرن سوم هجری از استادی و مهارت هنرمندان فلزکار ایرانی سخن به میان آمده و گفته است که ایرانیان استادترین و داناترین ملتی هستند که در ساختن شمشیر ، خود ، زره ، جوشن ، قفل ، آینه ، ظروف و سایر اشیای فلزی مهارت دارند.

قفل های ایران / پرویز تناولی / بنگاه نشر کتاب / سال